Φθινόπωρο...και;

..επιτέλους βροχή! Μια υπέροχη εποχή που ούτε η ζέστη αλλά ούτε και το κρύο μας δίνουν δικαιολογία να μείνουμε μέσα...

μια γεύση από Αθανάσιο Διάκο Φωκίδας...το φθινόπωρο

Και επειδή δυστυχώς δεν μπορούμε να είμαστε εκεί να μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε με τα παιδιά για να βιώσουν πιο ουσιαστικά την αλλαγή της εποχής που τώρα μπαίνει! 

Τα παιδιά κάτω των 5 δεν έχουν ακόμα την ικανότητα να κατανοούν τις αφηρημένες έννοιες όπως αυτή του χρόνου ή της εναλλαγής των εποχών, για αυτό και πρέπει να τις συνδέουμε με χειροπιαστά πράγματα. Έτσι θα τα βοηθήσουμε να κατανοήσουν την σειραϊκότητα των εποχών. Να λοιπόν μερικές ιδέες...

Για παιδιά από 0 έως 3 μηνών: 

• φτιάξε ένα μομπίλ και κρεμάστε το πάνω από το κρεβάτι του ή τον χώρο που αναπαύεται. Τα φύλλα είναι τόσο ελαφρά που θα αιωρείται πολύ όμορφα.

   ξύλο και φύλλα

  λίγο πιο περίπλοκο οδηγίες εδώ

• ντυθείτε κατάλληλα πάρτε την ομπρέλα σας και βγείτε ένα φθινοπωρινό περίπατο με τον μάρσιπο, αφήστε τις μυρωδιές και τους ήχους να μιλήσουν στο παιδί. Φορέστε παπούτσια που δεν γλιστρούν (όπως καταλάβατε...κάποιος δεν φόρεσε!!). Καταπληκτικές και όχι πολύ ακριβές είναι οι διάφανες ομπρέλες που δεν κρύβουν το φως αλλά και την βροχή

  προτιμήστε την διάφανη όταν θα του αγοράσετε

                                                                                    δική του ομπρέλα, νομίζω κυκλοφορούν αρκετές

• μαζέψτε φύλλα από πλατάνι. Δώστε τα στο παιδί να τα τρίψει να τα πιάσει, να τα μυρίσει, μην το αφήσετε να τα φάει! Μαζέψτε διαφορετικές αποχρώσεις για να είναι πιο ενδιαφέρον!

Για παιδιά 3 μηνών έως 3 ετών

Προσαρμόστε τις ιδέες στην αντίστοιχη ηλικία και τις ικανότητες του παιδιού σας

• φτιάξτε το καλάθι του φθινοπώρου, ή αν έχετε την γωνιά της φύσης στο δωμάτιο του, μαζέψτε φθινοπωρινά αντικείμενα και βάλτε τα εκεί. Για το καλάθι θα χρειαστείτε: ένα καλάθι με χερούλια και μέγεθος που μπορεί να μεταφέρει μόνο του, από φυσικό υλικό (μπαμπου ή ξύλο) για να ταιριάζει αισθητικά με το φθινόπωρο. Βάλτε μέσα φθινοπωρινά φρούτα, καρπούς και φύλλα. Αφήστε το παιδί να τα εξερευνήσει. Πείτε το όνομα τους. Απλώστε τα και ζητήστε του να σας τα δώσει λέγοντας το όνομα τους. Μην βάζετε πολλά αντικείμενα μαζί, 3-4 είναι αρκετά και τα εναλλάσσετε μόλις χάνει το ενδιαφέρον του.

 δίσκος για το τραπέζι της φύσης

• στολίστε το δωμάτιο και το σπίτι μαζί με το παιδί με φθινοπωρινά κάδρα. Μπορείτε να αγοράσετε καμβά και να ζωγραφίσει με τα δάχτυλα του με καφέ πορτοκαλί και σκούρο πράσινο έναν αφηρημένο πίνακα. Για πιο μεγάλα παιδιά μπορείτε να φτιάξετε κολάζ με φύλλα και καρπούς. Μια οικονομική λύση που αρέσει  πολύ στα παιδιά είναι να έχετε κορνίζες στο σπίτι και στο δωμάτιο του και να βάζετε φωτογραφίες εποχής (από μια εκδρομή φθινοπωρινή που έχετε πάει ή τον παππού και τη γιαγιά στην βροχή κτλ). Ξεκινήστε να βγάζετε τέτοιες εποχιακές φωτογραφίες, εκτυπώστε τις και χρησιμοποιηστε τις κυκλικά μέσα στο χρόνο. Τα παιδιά λατρεύουν να βλέπουν ανθρώπους που ξέρουν στις φωτογραφίες.
• Μαγειρέψτε μια μηλόπιττα. συνδυάζει όλες τις αισθήσεις αλλά και τα μαθηματικά! Τα παιδιά στο σχολείο την λάτρεψαν, να μια ωραία συνταγή που έχω δοκιμάσει, αφαιρέστε λιγάκι ζάχαρη ή βάλτε καστανή.

Για μεγαλύτερα παιδιά

• Συζητήστε και παρατηρήστε τις αλλαγές στο καιρό, στα φυτά, στα ρούχα μας μαζί τους. Με κάθε ευκαιρία αναφερθείτε σε αυτά.
• Γράψτε μια λίστα με τις δουλειές του φθινοπώρου, και τις αλλαγές στο σπίτι (χαλιά κτλ). Αν το παιδί γράφει ενθαρρύνετε να το κάνει αυτό. Βάλτε την σε ένα σημείο και κάντε απο κοινού τις αλλαγές. Ένα παιδί δεν μπορεί να στρώσει το χαλί αλλά μπορεί να βάλει το πατάκι στην πόρτα ή στο μπάνιο. Μπορεί να βάλει τα καλοκαιρινά του σε ένα  καλάθι  για να μπουν στο πατάρι. 

 αν δειτε κατι τέτοιο μάλλον το παρακάνατε, αάυριο πάλι!!

Ξέρω όλα αυτά θέλουν γαϊδουρινή υπομονή αλλά και να έχετε πάρει απόφαση ότι δεν θα γίνουν σε μια μέρα ούτε στην εντέλεια. Όταν έχουμε παιδί κάπως έτσι είναι τα πράγματα. Αν από τώρα το εντάξετε στην ρουτίνα της οικογένειας ίσως αργότερα βρεθείτε λιγότερο στην θέση να πέιτε "μα τίποτα δεν σέβεσαι πια, ξέρεις πόσο κόπο έκανα να σου φτιάξω την ντουλάπα!" γιατί απλά θα ξέρει!! Τα παιδιά αγαπούν να κάνουν πράγματα όπως εσείς με εσάς. Δώστε λοιπόν μια Κυριακή και διασκεδάστε το αλλάζοντας ντουλάπες!! Μπείτε όλοι στο παιχνίδι ο καθένας όπου και όσο μπορεί!

• Προμηθευτείτε από όσο νωρίς (ηλικιακά) αντέχετε νιτσεράδα, γαλότσες και αδιάβροχο. Τα παιδιά που μένουν κλεισμένα μέσα είναι αυτά που αρρωσταίνουν περισσότερο, αποδεδειγμένο!! Πάρτε και για σας! Βγείτε μετά την βροχή βόλτα...δείτε τις λιμνούλες σαν πρόκληση! (και σαν μερικά πλυντήρια παραπάνω!)

Δώστε στα παιδιά εμπειρίες και λόγους να αγαπήσουν κάθε εποχή για αυτό που είναι. Το Φθινόπωρο δεν πρέπει να είναι η εποχή που τελειώνει η θάλασσα, κλεινόμαστε μέσα και αρχίζουν (ωωχ) τα σχολεία, μπορεί να είναι η εποχή που αν ντυθούμε αλλιώς μπορούμε να περπατήσουμε στην βροχή, το σπίτι γίνεται πιο ζεστό και παίζουμε επιτραπέζια! 

  Καλό φθινόπωρο!!

Αισθήσεων συνέχεια...από 10 εβδομάδων

Η όραση γίνεται πιο ξεκάθαρη και η αφή μπαίνει στο παιχνίδι!

Είχαμε μείνει στις δέκα εβδομάδες λοιπόν, και από εδώ και πέρα θα δώσουμε στο παιδί κίνητρο για να αγγίξει (ακούσια στην αρχή) και να κινήσει το οπτικό ερέθισμα..με σκοπό τι άλλο να το φέρει στο στόμα για να το εξερευνήσει!

Γύρω στις δέκα εβδομάδες λοιπόν δίνουμε το κουδουνάκι, σε απόσταση τόση που να μπορεί να το χτυπήσει με το χέρι του κατά λάθος...τι ωραίος κόσμος οι κινήσεις του αρχίζουν να έχουν αποτέλεσμα,μπορεί να κινήσει κάτι!! Ο Δημήτρης όταν το κατάφερε πρώτη φορά σχεδόν τρόμαξε!! Του άρεσε όμως και συνέχισε! Μπορείτε να βρείτε κουδουνάκι σε χριστουγεννιάτικα ή σε καταστήματα με μουσικά όργανα (υπάρχει κρουστό που έχει τρία επάνω, είναι αρκετά βαρύ όμως όποτε μπορείτε να επέμβετε!)

Όταν το παιδί στηρίξει καλά το κεφάλι και περνά αρκετή ώρα μπρούμυτα είναι η ώρα για τον κρίκο. Επιλέξτε από καλό ξύλο χωρίς βερνίκι και σε διάμετρο να χωρά το χεράκι του. Κρεμάστε τον και είτε ανάσκελα είτε μπρούμυτα θα προσπαθήσει να τον γραπώσει, το σχήμα του βοηθά σε αυτό.

Μπορείτε από εδώ και πέρα να κρεμάσετε μπάλες από ύφασμα και ότι άλλο θα βρίσκατε ενδιαφέρον να εξερευνήσει το παιδί με χέρια πόδια και στόμα!

όσο καλύτερα τα υλικά τόσο πιο πολύ το ενδιαφέρον που θα δείχνει το παιδί, δίνουμε πάντα το καλύτερο στο μικρότερο!! Εδώ το κουδουνάκι είναι κρυμμένο! Αν έχετε γιαγιά που πλέκει ή εσείς είναι ότι καλύτερο!

Όσο περνά ο καιρός το παιδί θα κατακτά ολοένα και περισσότερα...θα έχουν μια λογική σειρά αλλά το κάθε παιδί έχει τον τρόπο και τον χρόνο του προς την κινητική ανεξαρτησία. Εσείς μην βάζετε εμπόδια σε αυτή και αυτή θα γίνει με τον τρόπο της. Το κατάλληλο περιβάλλον δεν φτιάχνει γρηγορότερα και εξυπνότερα παιδιά αλλά τους ανοίγει τον δρόμο να αναπτυχθούν με όλες τους τις δυνάμεις. Αφήστε στην άκρη το καρότσι και το ρηλάξ και δώστε στο παιδί άπλετο χώρο στο πάτωμα.

Αρχικά σύρει το σώμα του προς κάτι που το ενδιαφέρει..δώστε του το κίνητρο βάζοντας όμορφα πράγματα κοντά του,όπως μια όμορφη μπάλα..

Θα γυρίσει με το πλάι μπρούμυτα και ανάσκελα, βάλτε του τον ολόσωμο καθρέφτη οριζόντια από τις πρώτες μέρες (μεγάλη συζήτηση η οργάνωση του δωματίου..θα γίνει και αυτή σύντομα!)

Θα καθίσει με στήριγμα και αργότερα χωρίς. Δώστε του μαξιλάρια για να στηρίξει τη μέση του και προσέξτε γύρω του γιατί πέφτει σαν βαρίδι δεξιά και αριστερά χωρίς προειδοποιήση. Η δουλειά που γίνεται τα τρία πρώτα χρόνια είναι πολυ πολυ σημαντική εξού και το τεράστιο κεφάλι των παιδιών αυτής της ηλικίας που είναι τόσο βαρύ που χάνουν πολλές φορές την ισορροπία του κέντρου τους! Τώρα που κάθεται μπορεί να πάρει κοντά του ενδιαφέροντα πράγματα και να τα εξερευνήσει. Φτιάξτε το καλάθι με τους θησαυρούς και αλλάξτε τον όταν το βαρεθεί. Γεμίστε το με ασφαλή καθημερινά αντικείμενα που μπορεί να βάλει στο στόμα του. Κρατείστε μια ταξινόμηση σε αυτά που βάζετε (ο μαθηματικός του νους τώρα χτίζεται!) Ας πούμε ένα καλάθι με κουζινικά, ή ένα άλλο με κυκλικά αντικείμενα...Βάλτε τα στο στόμα σας αφου τα πλύνετε και νιώστε αν είναι επικίνδυνα πριν τα προσφέρετε. Έχετε στο νου ότι το δικό του στόμα μπορεί να είναι πιο ευάισθητο αλλά είναι φτιαγμένο να εξερευνά, μην είστε υπερπροστατευτικοί σε συτό. Να μερικές ιδέες..

Θα μπουσουλήσει, δώστε του χώρο να το κάνει αφήνοντας στα μέρη που περνά ώρες το παιδί πολύ ελεύθερο χώρο και φιλικό δάπεδο για να το κάνει. Ανοίξτε τα έπιπλα. Μην ξεχνάτε το κίνητρο!! Όμoρφα αντικείμενα που κυλούν και το προκαλούν. Θα μπορούσε να είναι και ένα τσίγκινο κυλινδρικό κουτί με όμορφα σχέδια επάνω!

Θα αναζητήσει κάτι σταθερό να πιαστεί για να σηκωθεί, ξανακλέιστε τα έπιπλα και αφήστε κενούς χώρους όχι πολύ μεγάλους μεταξύ τους. Προσέξτε να υπάρχουν σταθερά και βαριά έπιπλα καθώς θα βάλει όλη του τη δύναμη για να σηκωθεί. ένα βαρύ σκαμπώ είναι ότι πρέπει για το δωμάτιο του. Η Μ.Μ. προτείνει μία μπάρα για αυτή την περίοδο, αναλόγως με την διάθεση σας για μερεμέτια σας την προτείνω...

Δεν είναι κάτι παραπάνω από μια μπάρα όπως του σκουπόξυλου στερεωμένη στον τοίχο μπορείτε να συμβουλευτείτε μαγαζιά με κουρτινόξυλα στο ύψος της μασχάλης του παιδιού. Καταλυτικό ρόλο παίζει ο καθρέφτης!

Θα κάνει μικρά και δειλά βήματα, εδώ τα έπιπλα παραμένουν κλειστά φτιάχνοντας κοντινές αποστάσεις για να έχει το παιδί να πιαστεί και να πάει και σιγά σιγά θα ανοίγουν...θυμάμαι το δωμάτιο του Δημήτρη αυτή την περίοδο έμοιαζε με πάγκο λαικής το ένα έπιπλο δίπλα στο άλλο, άρχιζε από το πρώτο και πλάι πλάι πήγαινε μεχρι το τελευταίο και μετά τοίχο και φύγαμε...

Όταν πια περπατήσει το σπίτι θα έρθει στα κανονικά του. Αν πάλι είστε της μίνιμαλ διακόσμησης θα σας έλεγα να το ξανασκεφτείτε. Τα παιδιά που περπατούν δεν θέλουν αχανείς χώρους μέσα στο σπίτι γιατί μάλλον θα τρέχουν και δεν θα συντονίσουν ποτέ σωστά το σώμα και την ισορροπία τους. Οι μικροί περιπατητές θέλουν εμπόδια στο διάβα τους για να γίνουν σωστοί περιπάτητες. Προσέξτε τις πτώσεις και τις πολύ επικίνδυνες επιφάνειες και αφήστε το παιδί να μάθει να ελίσσεται στο σπίτι κατακτώντας την τέλεια βάδιση και ισορροπία. Αποφύγετε τις συνεχείς και κοντινές χρονικά μετατοπίσεις επίπλων γιατί θα δείτε ότι θα έχετε πολλές πτώσεις. Αφήστε το παιδί να μάθει το σπίτι καλά και αν αλλάξετε κάτι κάντε το πολύ σταδιακά και προσεκτικά.

Αυτά, ελπίζω να βοήθησα!!

Καλό δρόμο...!!

αισθήσεων συνέχεια...ξεκινώντας από νωρίς

H όραση και η σειρά των μομπίλ για νεογέννητα

Ένα νεογέννητο βλέπει μόλις  20- 30 εκατοστά, όσο χρειάζεται δηλαδή για να δει το πρόσωπο της μητέρας του ενώ θηλάζει...

Έκανα μια έρευνα στις σημειώσεις μου και στο διαδίκτυο και συγκέντρωσα μια λίστα με τα μομπιλ που προτείνουμε στην Μοντεσσόρι  και την ηλικιακή τους σειρά. Τα περισσότερα μπορείτε να τα φτιάξετε αν πιάνουν τα χέρια σας ή να σας βοηθήσει κάποιος που πιάνουν τα δικά του! Θα χαρώ να βοηθήσω!

ΠΡΌΣΟΧΗ: ανάλογα με την ηλικία κρεμάμε και στην αντίστοιχη απόσταση. Όταν το παιδί αρχίζει να έχει αλληλεπίδραση με ο μομπίλ στερεώνουμε καλά και σε απόσταση τόση που μπορεί ίσα να το κινήσει με το πόδι ή το χέρι. Μια καλή ιδέα που βόλεψε πολύ εμάς ήταν ένας γάντζος στο ταβάνι που στερεώθηκε μόνιμα με μία πετόνια και ένα κρίκο και από εκεί κρεμάγαμε ότι θέλαμε κάθε φορά (ή λάστιχο θα σας εξηγήσω σε επόμενα post). Σήμερα που ο Δημήτρης είναι 18 μηνών έχουμε στερεώσει μια σκηνή που χώνεται μέσα και απομονώνεται όποτε θέλει...

Αλλά ας δούμε τα μομπιλ αναλυτικά

1. MUNARI MOBILE ασπρόμαυρο για 0-4 εβδομάδων. κρεμιέται σε απόσταση περίπου 20-30 εκ.

οδηγίες για την κατασκευή του εδώ . Πέρα από το καθεαυτό μομπιλ μπορείτε να βάζετε ασπρόμαυρες κάρτες στο πλάι του λίκνου για να έχει κάτι ενδιαφέρον αν εστιάζει όταν είναι ξαπλωμένο με το πλάι.

Αυτές είναι οι αναλογίες του:

και μερικές φωτογραφίες από μωρά σε δράση...

(πηγή how we montessori)

2. OCTAHEDRON MOBILE από 5-6 εβδομάδων. Λέγεται έτσι λόγω του σχήματος του, αποτελείται από 3 οκτάεδρα από χαρτί για να αιωρούνται στα τρία βασικά χρώματα (κόκκινο κίτρινο και μπλε). Το μόνο που τα διαφοροποιεί είναι το χρώμα των οκτάεδρων όλα τα άλλα (υλικο, μεγεθος και σχήμα είναι ίδια). Για να κάνουμε και λίγο μάθημα αυτό είναι η λεγόμενη απομόνωση της ιδιότητας, το παιδί εστιάζει σε μία ιδιότητα την φορά και έτσι την μαθαίνει ξεκάθαρα, εδώ αυτή η ιδιότητα είναι το χρώμα. Κάπως έτσι θα συνεχίζει να μαθαίνει και σε μια μοντεσσοριανή τάξη. Οδηγίες για την κατασκευή του εδώ.

με μεταλλιζέ χαρτόνι

3. GOBBI MOBILE από 8 εβδομάδων. Πρόκειται για μια εισαγωγή στις αποχρώσεις των βασικών χρωμάτων. Φτιάχνεται απο 5 μπάλες στο μέγεθος του τένις περίπου και έχει τις αποχρώσεις του κόκκινου (από σκούρο έως ανοιχτό) και αντίστοιχα του κίτρινου και του μπλε. Στην ουσία είναι τρία μομπιλ από τα οποία μπορείτε να δώσετε ένα ή και τα τρία ανά μια εβδομάδα. Μπορείτε εύκολα να το φτιάξετε αν αγοράσετε μπάλες από φενιζόλ και κλωστές κεντήματος στις 5 αποχρώσεις του χρώματος που θέλετε (είναι εύκολο αν πάτε σε μαγαζί με είδη κεντήματος έχουν καταλόγους). Έπειτα περνάτε με κρυσταλιζέ ατλακόλ όλη τη μπάλα και τυλίγετε την κλωστή μέχρι να την καλύψει όλη. Αφήνετε να στεγνώσει καλά σε αεριζόμενο χώρο και να φύγει εντελώς η μυρωδιά πριν το κρεμάσετε. Υπάρχουν πολλές ποιότητες κλωστών δείτε τι σας αρέσει, προσοχή να μην γυαλίζει πολύ γιατί θα το κουράζει. Μπορείτε επίσης να βρείτε έτοιμες μπάλες ή άλλα υλικά. κρατάμε κοινα όλα τα άλλα και αλλάζει μόνο η απόχρωση. κρεμάμε σε ένα ξυλάκι με λεπτή κλωστή ώστε να αιωρείται όμορφα.

να και μια έξυπνη (τεμπέλικη παραλλαγή)

4.THE DANCERS MOBILE στις 10 εβδομάδες. Είναι το τελευταίο από τα μομπιλ που αφορούν μόνο την όραση. Οδηγίες για την κατασκευή του εδώ 

το παιδί βλέπει και μέσα από τον καθρέφτη

Στο επόμενο θα σας δώσω και τα υπόλοιπα που αφορούν όραση αλλά και αφή, το παιδί δηλαδή αλληλεπιδρά χτυπωντας στην αρχή κατά λάθος...κι όταν τα δούμε όλα θα πουμε και για την γωνιά που τα κρεμάμε και πως οργανώνεται.

Μέχρι τότε μακρυά από φορτωμένα μομπιλ που ανάβουν γυρνούν και έχουν ένα σωρο χρώματα, ζωά και φρου φρου, το μόνο που θα έχετε μετά από λίγο είναι ένα πολύ κουρασμένο και ζαλισμένο μωρό και ένα ακόμα παιχνίδι για πέταμα. Η αλήθεια είναι ότι είναι λίγο ακριβά για να τα αγοράσετε, δοκιμάστε όμως να τα φτιάξετε, θα του αρέσουν ακόμα πιο πολύ γιατί θα κουβαλούν και την αγάπη σας! Μετά τις πρώτες 8 εβδομάδες μπορείτε να κρεμάσετε και άλλα αυτοσχέδια μομπιλ. θα έχετε πάντα στο νου σας να είναι λιτά, με ωραία υλικά, να αιωρούνται αργά και να μην έχουν πολλές ιδιότητες μαζεμένες μαζί (χρωμα σχημα μεγεθος). 

  με πουλιά

 με πεταλούδες και ότι βάλει ο νους σας.

Καλή έμπνευση για τους καινούργιους γονείς!!

*οι φώτο είναι από εμάς και το site how we montessori